Ukryty gluten w żywności: jak czytać etykiety i na co zwracać uwagę

Ukryty gluten nie jest na pierwszy rzut oka łatwy do rozpoznania przez przeciętnego konsumenta. Często stosuje się go jako zagęstnik lub w celu poprawy smaku i konsystencji produktów. Dla osób stosujących dietę bezglutenową obecność ukrytego glutenu stanowi poważne ryzyko. Osoby stosujące dietę bezglutenową powinny zatem przestrzegać podstawowych zaleceń dietetycznych.

Oznakowanie żywności z punktu widzenia SZPI

Przekazywanie informacji o braku lub obniżonej zawartości glutenu w żywności reguluje Rozporządzenie (UE) nr 828/2014, którego celem jest zapewnienie jasnego i jednolitego oznakowania produktów dla osób z nietolerancją glutenu. O tym konkretnym rozporządzeniu wspomnieliśmy w poprzednim artykule „Jak zacząć dietę bezglutenową i nie zwariować”.

Gdzie znajduje się ukryty gluten

• Leki – może to niektórych zaskoczyć, ale gluten może znajdować się również w niektórych lekach. Zgodnie z prawodawstwem UE informacja ta musi być zawsze podana w przypadku produktów leczniczych. Gluten może pełnić funkcję substancji pomocniczej, na przykład w postaci skrobi pszennej jako substancji wiążącej. Jeśli regularnie przyjmujesz leki i nie masz pewności co do ich składu, warto skonsultować się z lekarzem.
• Żywność wysoko przetworzona – do produktów, w których często ukryty jest gluten, należą między innymi przyprawy i dodatki smakowe, sosy, kostki rosołowe, dressingi do sałatek, a także chipsy, żelki, czekolada, ketchup czy niektóre rodzaje dżemów.
• Zboża zawierające gluten – gluten naturalnie występuje również w produktach takich jak kuskus, bulgur czy orkisz, które są wytwarzane ze zbóż zawierających gluten.
• Kosmetyki – kosmetyki mogą w niektórych przypadkach zawierać gluten, na przykład w postaci składników pszennych lub owsianych. W przypadku osób z celiakią ryzyko podczas normalnego stosowania jest jednak minimalne, z wyjątkiem produktów, które mogą dostać się do ust, takich jak szminki czy balsamy do ust.
• Suplementy dla sportowców – gainery, batony proteinowe, smakowe odżywki białkowe oraz białka roślinne, w zależności od zastosowanych składników.

Jak prawidłowo czytać etykiety produktów spożywczych

Na samych etykietach produktów informacja o zawartości glutenu powinna być wyraźnie wyróżniona, najczęściej pogrubioną czcionką w wykazie składników danego produktu. W niektórych przypadkach takie wyróżnienie może być bardzo czytelne, dlatego ważne jest, aby zawsze dokładnie czytać etykiety. Ryzyko stanowi również fakt, że żywność może być przetwarzana w tych samych zakładach produkcyjnych lub na tych samych liniach produkcyjnych, co może prowadzić do zanieczyszczenia krzyżowego.

Zwróć uwagę na następujące kwestie:

• Oznaczenie produktu symbolem „bez glutenu” (przekreślony kłos)
• Certyfikat produktu bezglutenowego
• Ostrzeżenie na opakowaniu dotyczące obecności glutenu („może zawierać śladowe ilości glutenu”)
• Ukryte źródła glutenu (skrobia pszenna, skrobia modyfikowana, słód lub białka roślinne)
• Skład aromatów, mieszanek przypraw i półproduktów (często ukryte źródło glutenu)
• Kraj pochodzenia i producent

Jak sprawdzić rzeczywisty skład produktów spożywczych

Jedną z najprostszych możliwości jest kupowanie żywności za pośrednictwem specjalistycznych sklepów internetowych, w których informacje o składzie bezglutenowym są obowiązkowo i przejrzyście przedstawione. W przypadku wątpliwości można skontaktować się z działem obsługi klienta producenta lub sprzedawcy i zweryfikować skład konkretnego produktu. Inną możliwością jest długoterminowe wybieranie sprawdzonych producentów, którzy spełniają określone standardy produkcji bezglutenowej, dzięki czemu konsument może uniknąć niepewności i niepotrzebnego stresu podczas zakupów w zwykłych sklepach.

Praktyczna pomoc przy przejściu na bezglutenowe gotowanie i pieczenie

Aby ułatwić przejście na dietę bezglutenową, warto korzystać ze specjalistycznych produktów przeznaczonych bezpośrednio do bezglutenowego pieczenia lub gotowania. Bezglutenowa mąka Nomix w praktycznym kilogramowym opakowaniu jest idealnym wyborem do codziennego gotowania i pieczenia, szczególnie podczas przygotowywania potraw bezglutenowych, gdzie ułatwia pracę ze składnikami i pomaga uzyskać odpowiednią konsystencję ciasta.

Źródła: SPZI, Novinky.cz

https://www.szpi.gov.cz/clanek/oznacovani-potravin-z-hlediska-obsahu-lepku.aspx,

https://www.novinky.cz/clanek/zdravi-intolerance-lepku-dokaze-potrapit-vzdy-je-dobre-ji-konzultovat-s-lekarem-40509053