Dlaczego bezglutenowe nie zawsze oznacza po prostu „bezglutenowe”

W ostatnich latach coraz więcej osób decyduje się na dietę bezglutenową. Dlatego na półkach supermarketów można znaleźć szeroki wybór produktów bezglutenowych, które często są droższe o kilka, a nawet kilkadziesiąt koron od ich tradycyjnych odpowiedników. Na pierwszy rzut oka może się wydawać, że oznaczenie „bez glutenu” automatycznie oznacza całkowitą pewność. W rzeczywistości jednak takie deklaracje podlegają ścisłym limitom prawnym i kontroli laboratoryjnej.

Jak bada się żywność pod kątem zawartości glutenu

Badanie żywności pod kątem zawartości glutenu jest stosunkowo złożonym procesem, który rozwijał się przez wiele lat i jest obecnie wykorzystywany również w medycynie. Najczęściej stosuje się metodę ELISA, która działa na zasadzie reakcji przeciwciał. Na specjalnej płytce znajduje się przeciwciało, które wychwytuje białka glutenu (najczęściej gliadynę) z próbki.

Następnie dodaje się drugie przeciwciało z przyłączonym enzymem, które wiąże się z glutenem. Po dodaniu substancji chemicznej dochodzi do reakcji barwnej. Im więcej glutenu zawiera produkt, tym intensywniejsze jest zabarwienie. Następnie dokonuje się jego pomiaru, aby określić dokładną ilość glutenu. Oprócz badań laboratoryjnych dostępne są również proste testy szybkiego wykrywania glutenu, które można wykonać w domu. Służą one jednak głównie do orientacyjnej kontroli i nie zastępują dokładnych analiz laboratoryjnych.

Dlaczego może dojść do zanieczyszczenia

Produkty bezglutenowe są często wytwarzane na tych samych liniach produkcyjnych co produkty zawierające pszenicę i inne źródła glutenu. Mimo dokładnego czyszczenia na urządzeniach mogą pozostać niewielkie ilości mąki lub pyłu, które prowadzą do zanieczyszczenia. Typowymi przykładami są ciastka, płatki zbożowe i pieczywo.

Do zanieczyszczenia nie musi jednak dochodzić wyłącznie podczas produkcji. Ryzyko pojawia się również podczas przechowywania lub już na etapie uprawy, gdy rośliny bezglutenowe mogą mieć kontakt z tymi, które zawierają gluten. Znaczenie ma również sposób obchodzenia się z żywnością, na przykład używanie tych samych naczyń, przyborów kuchennych lub powierzchni roboczych.

Jakie są limity dla oznaczenia „bez glutenu”?

Oznaczanie żywności jako „bezglutenowej” reguluje rozporządzenie (UE) nr 828/2014, które ustanawia jednolite zasady przekazywania informacji konsumentom. Celem jest zapewnienie, aby osoby z nietolerancją glutenu mogły bezpiecznie wybierać produkty i nie były wprowadzane w błąd. Oznaczenie „bez glutenu” można stosować wyłącznie wtedy, gdy produkt zawiera nie więcej niż 20 mg/kg glutenu.

Oznaczenie „bardzo niska zawartość glutenu” jest dozwolone do poziomu 100 mg/kg, ale odnosi się do jednolitego i zrozumiałego sposobu oznaczania produktów w całej UE. Przepisy obejmują również obowiązek wyraźnego wskazywania alergenów w składzie produktów. Do zanieczyszczenia glutenem może dojść podczas produkcji, przechowywania lub przetwarzania, dlatego ważne są odpowiednie oznaczenia ostrzegawcze oraz kontrola laboratoryjna.

Szeroka oferta produktów bezglutenowych

Nasze kasze, mieszanki i inne produkty są całkowicie bezglutenowe, więc nie musisz się o nic martwić. W naszej ofercie znajdziesz zarówno klasyczne kasze śniadaniowe, jak i mieszanki do panierowania mięsa oraz innych potraw. Pokochasz nie tylko kasze zbożowe Nomina od pierwszej łyżki, ale także pozostałe produkty, które tworzymy z naciskiem na jakość składników i potrzeby osób, które nie mogą spożywać glutenu lub rezygnują z niego w swojej diecie. Dzięki starannemu doborowi składników i kontroli procesu produkcji możesz mieć pewność, że poszczególne produkty spełniają wymagania dotyczące diety bezglutenowej, a jednocześnie zachowują naturalny smak i są łatwe w przygotowaniu.

Źródło: SPZI, Celiak.cz

https://www.szpi.gov.cz/clanek/oznacovani-potravin-z-hlediska-obsahu-lepku.aspx

https://celiak.cz/2025/01/10/bezlepkarky-epizoda-42-jak-se-testuje-lepek-v-potravinach/